English English
سه‌شنبه, 11 شهريور 1393           English

عنوان : دومین كارگاه رشد فراگیر و كاهش فقر برگزار شد
تاريخ :
 ۱۳۹۲/۰۲/۲۵ 
ساعت : ۱۳:۱۶:۵۶
    /  11

مؤسسه كار و تأمين اجتماعي دومين كارگاه آموزشي رشد فراگير و كاهش فقر را برگزار كرد.

در اين كارگاه مباحث برنامه ريزي، فلسفه، ضرورت و الگوها توسط دكتر غلامعلي فرجادي و برنامه ريزي براي توسعه پايدار و فراگير و تمركززدايي ايران توسط دكتر پرويز اجلالي تبيين شد.

در ادامه برنامه اعضاي كارگاه كه از مديران و كارشناسان وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي، مؤسسه كار و  تأمين اجتماعي، معاونت راهبردي رياست جمهوري، استانداري ها و تشكل هاي كارگري و كارفرمايي بودند مباحث مطرح شده را در قالب دو كارگروه مورد بحث و بررسي قرار دادند و برنامه با ارائه خلاصه مباحث دو كارگروه در ساعت 17 روز سه شنبه 24 ارديبهشت به پايان رسيد.

مهمترين مباحث مطرح شده در اين برنامه به شرح زير است:

دكتر غلامعلي فرجادي عضو هيأت علمي مؤسسه عالي آموزش مديريت و برنامه و برنامه ريزي

همه اقتصادها و به تبع آن دولت ها دنبال جواب دادن به پنج سؤال هستند:

1.      چه كالاهايي توليد شود

2.      چه مقدار توليد شود

3.      چگونه توليد شود

4.      چگونه توزيع شود

5.      چه كسي توليد كند

تجربيات نشان مي دهد  كه دور روش عمده براي پاسخ به اين سؤال ها وجود دارد:

1.      تخصيص منابع از طريق ساز و كار بازار كار (مكانيزم بازار)

2.      تخصيص منابع از طريق دولت و نظام برنامه ريزي

فوايد  تخصيص منابع از طريق نظام بازار

الف- گسترش رقابت

ب- افزايش بهره وري

ج- كاهش هزينه هاي توليد

د- رشد اقتصادي

هـ- افزايش رفاه اقتصادي

نكته شروع دخالت دولت در بازار، به شكست بازار در تخصيص بهينه منابع بر مي گردد كه عمده ترين آن‌ها عبارتند از:

الف- وجود كالاي عمومي كه استفاده از يك نفر مانع از استفاده فرد ديگري نمي شود و قابل تفكيك نيست مثل آموزش

ب- وجود پيامدهاي خارجي

ج- وجود بازارهاي غير رقابتي و انحصاري

د- شكاف در توزيع درآمد

 

هـ- وجود اطلاعات نا‌متقارن و ناقص

و-فقدان بازار كالا

ي-بازارهاي آينده

برنامه ريزي يك علم بين رشته اي است و نيازمند بهره گيري از تخصص در همه زمينه ها اعم از سياست، جامعه شناسي حقوق، روانشناسي، اقتصاد و .... است.

برنامه ريزي فرايندي است كه براي رسيدن به يك يا چند هدف معين و مشخص انجام يك سلسله اقداماتي را در زمان معين پيش بيني مي كند.

طبقه بندي برنامه از نظر زماني

كوتاه مدت حداكثر 1 سال (همان بودجه ريزي است)

ميان مدت   7-4 سال (مثل برنامه هاي توسعه كه در كشور ما هست)

چشم انداز (بلند مدت)        20-15 سال

برنامه غلتان، برنامه هايي كه انعطاف پذير است و سناريوهاي مختلفي براي آن نوشته مي شود و به سرعت و راحتي قابل تغيير است.

طبقه بندي برنامه بر حسب سطح برنامه

برنامه در سطح كلان

برنامه در سطح بخش  (بهره مندي از الگوهاي بخشي براي روابط بين بخشها)

برنامه در سطح زير بخش مثل كشاورزي

برنامه در سطح طرح و پروژه براي ارزيابي اثربخشي طرح  ها ها و پروژه ها

برنامه در سطح فعاليت كه شامل مديريت و مهندسي اجراست.

 

مراحل برنامه ريزي

1-    تدوين برنامه (كتابچه برنامه)

2-    تصويب برنامه (دولت، مجلس، كميسيون هاي تخصصي)

3-    اجراي برنامه

4-    نظارت بر اجراي برنامه

5-    ارزشيابي برنامه حين اجرا و پس از اجرا

متأسفانه نظارت بر اجراي برنامه و ارزشيابي برنامه در ايران بسيار ضعيف است.

 

مراحل تدوين برنامه

براي تدوين هر برنامه بايد موارد زير را لحاظ كنيم:

1-    بررسي و تحليل وضع گذشته و موجود (كجا هستيم؟)

2-    تعيين هدفهاي برنامه (مقصدمان كجاست؟)

3-    تعيين خط مشي يا سياستها (چگونه برويم؟)

4-    نيازهاي برنامه (چه چيز لازم داريم؟)

5-    برنامه هاي تفضيلي

 

براي بررسي و تحليل وضع گذشته و موجود اقدامات زير بايد انجام گيرد:

1-    انتخاب دوره زماني مورد بررسي

2-    جمع آوري و تحليل داده ها

3-    تعيين و محاسبه شاخص هاي مورد نياز و تحليل آنها

4-    بررسي و تحليل موضوع مورد بررسي در طي دوره زماني انتخاب شده

5-    بررسي و تحليل نقاط قوت، ضعف، تهديدها و فرصت ها

6-     ارائه پيشنهادات سياسي

 

نيازهاي برنامه

·        نياز نيروي انساني كه مهمترين نياز در برنامه ريزي است.

·        نياز مالي- متأسفانه در كشور همه چيز به مسايل مالي مرتبط مي‌شود.

·        نياز كالبدي

 

هدف هاي برنامه

هدف مقصدي است كه ما مي‌خواهيم در طي دوره زماني برنامه به آن دست يابيم.

انواع هدف ها:

·        هدف كلي (كه از قوانين، مقررات، ارزش ها و هنجارهاي جامعه نشأت مي‌گيرد.)

·        هدف كيفي

·        هدف كمي

اهداف كيفي بايد به زبان كمي بيان شود والا به صورت مباحث كلي باقي مي‌ماند.

 

داده هاي آماري مورد نياز

1-    حساب هاي ملي و داده هاي اقتصادي

2-    داده هاي جمعيتي و نيروي انساني

3-    داده هاي اجتماعي- فرهنگي

4-    داده هاي مربوط به اطلاعات بودجه اي و مالي

5-    داده هاي فني

6-     داده هاي اداري (قوانين، مقررات، رويه هاي اداري، مالي و ...)


تنگناهاي مهم برنامه ريزي توسعه

1-    تشكيل سرمايه

2-    محدوديت ارزي

3-    محدوديت جغرافيايي و آب و هوايي

4-    منابع انساني

5-    دانش فني

6-     نهادها

 

دكتر پرويز اجلالي: برنامه ريزي براي توسعه پايدار و فراگير و تمركززدايي

تمركز زدايي يكي از مسائل مهم در برنامه ريزي است كه در نهايت منجر به پايداري محيطي حكمراني مطلوب و مشاركت شهروندان مي شود و موجب دگرگوني فرهنگي مي شود.

عدم تمركز از حكومت گري شامل موارد زير است:

1.      اداره امور با مشاركت طرف هاي هر چه بيشتر

2.      اداره  امور با استفاده از نهادها و روش هاي متنوع

3.       اداره امور مبتني بر نظام هاي اطلاع رساني

4.      اداره امور مبتني بر قوانين و مقررات هر چه دقيق تر و جزئي تر

5.      اداره امور با همكاري دولت، بخش خصوصي و جامعه مدني

نكته مهم اين است كه تمركززدايي در انجام امور بايد بخشهايي صورت گيرد كه توان و تخصص لازم را دارند و بهتر از ديگران اين كار را انجام مي دهند نه اينكه هر كس غير از دولت كار را انجام دهد بهتر است.

تمركز زدايي موجب مي‌شود نظريه برنامه ريزي از تكنوكراتيك به متمركز و سلسله مراتبي به مشاركتي، گفتگو و يادگيري اجتماعي، شبكه اي و انعطاف پذيري تغيير يابد.

تمركز زدايي داراي سه بعد است:

1.   مديريتي اداري كه موجب بهبود  كارآيي و بهره وري، كاهش بار تراكم در مجاري اداري و امكان پذيري واكنش سريع به مشكلات حين اجرا مي شود.

2.   سياسي كه موجب افزايش مشاركت مردم در تصميم گيري به ويژه افراد حاشيه اي، گسترش پايه هاي حكومت و تعميق مردم سالاري و برابري بيشتر ميان گروه هاي مردم مي شود.

3.      مالي كه موجب مشخص شدن رابطه ميان درآمد و هزينه و افزايش توانايي نهادهاي حكومتگر محلي در درآمدزايي مي شود.

فرآيند تمركز زدايي شامل مراحل زير است:

1.   تفكيك وظايف حكومت به ملي و محلي و سپردن وظايف ملي به حكومت مركزي و وظايف محلي به نهاد هاي حكومتي پايين تر

2.      تفكيك درآمدهاي دولت  به ملي و محلي واختصاص درآمدهاي هر سطح به انجام وظايف همان سطح

3.      تأسيس يا تقويت نهادهاي لازم براي مديريت و برنامه ريزي پايين تر از ملي ( اجرايي، نظارتي و پشتيباني)

تمركز زدايي در برنامه هاي مختلف در ايران هم سابقه دارد نظير قانون شهرداري هاي، قانون تشكيل انجمن‌هاي استان و شهرستان، قانون انتخابات شوراهاي اسلامي و ...

لازم به ذكر است كارگاه هاي آموزشي رشد فراگير و كاهش فقر با همكاري مؤسسه كار و تامين اجتماعي و UNDP از سال گذشته در ايران اجرا مي شود.



بازگشت           چاپ چاپ     
 
پورتال موسسه کار و تامین اجتماعی
V3.9.8.28