يازدهمين نمايشگاه هفته پژوهش صبح امروز با حضور وزاري علوم تحقيقات و فناوري و دفاع آغاز به كار كرد.

اين نمايشگاه از امروز( شنبه 4)  لغايت 9 دي ماه در محل مصلاي امام خميني (ره) برگزار شد.

موسسه كار و تامين اجتماعي در سالن مصلي ( غرفه شماره 9) آماده بازديد پژوهشگران اساتيد دانشجويان و علاقمندان به مسائل كارگري و كارفرمايي است.

مجموعه كتاب هاي مشاغل نوين خانگي، دانشنامه كارآفريني، طرح پژوهشي، پايان نامه ها و كتابهاي موسسه در اين نمايشگاه عرضه مي شود.

 

 

موسسه كار و تامين اجتماعي دوره هاي آموزشي توانمند سازي مديران كاريابي هاي غير دولتي تهران را برگزار مي كند. در اين دوره ها كه با استقبال فراگيران مواجه شده مسايل مهم و بروز علم مديريت، قوانين و مقررات كار و تامين اجتماعي و ... توسط اساتيد دانشگاه تدريس مي شود.

 طول اين دوره آموزشي بالغ بر 100 ساعت است كه سه روز آخر هر هفته از ساعت 16 الي 20 در موسسه برگزار مي شود.

مديريت تحول،آشنايي با نظام حقوق ودستمزد، تكنيك هاي كسب و كار، طرح طبقه بندي مشاغل و آئين نامه هاي اجرايي و مدلهاي تعالي كسب و كار از مهمترين سرفصل هاي اين دوره آموزشي است. اين برنامه از نيمه دوم آذر ماه شروع شده و تا اوايل اسفند ادامه دارد.

 

مقدمه

در روزهاي اخير، خبرهايي پيرامون كاهش روابط با امارات و تغيير استراتژي تجاري ايران در منطقه خليج فارس و جايگريني قطر يا حتي تركيه شنيده مي شود. چرا اين شرايط را مي توان به توزيع دوباره فرصت هاي منطقه براي ايران به ويژه در حوزه مناطق آزاد تعبير نماييم؟

 آيا مناطق آزاد ايران هم مي توانند از اين چرخش اقتصادي كشورمان و فرصت طلايي ايجاد شده سهمي را به دست  آورند؟

به نظر مي رسد  عزم جدي مسئولين و توجه به مزيت هاي مناطق آزاد كشورمان مي تواند سهمي از اين برون سپاري فرصت ها را عايد اين مناطق نمايد.

اين مقاله به اختصار به اين موضوع پرداخته است:

چرا مناطق آزاد

ملاحظات مربوط به پيشگيري از برهم ريختن انتظامات مختلف اقتصادي و... در كشورها يكي از دلايل توجه روز افزون دولت ها به ايجاد مناطق آزاد تجاري- صنعتي است.

ايجاد مناطق آزاد يا ويژه و به كارگماري شيوه هاي سهل و متفاوت براي انجام فعاليت هاي اقتصادي و اجتماعي (در يك محيط حراست شده مرزي يا ساحلي و  يا خصوصأ در حوزه جغرافيايي يك جزيره محصور در آب)، نمي تواند بر هم زننده ساختار اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي هيچ كشوري باشد، اما در عين حال مي تواند زمينه اي مناسب را جهت  اقدام به جلب سرمايه گذاران( به اين مناطق معاف شده از اجراي مقررات سخت گيرانه تر) فراهم نمايد.

نقش دولت ها

موفقيت و كار آمد بودن دولت ها در تدوين و اجراي برنامه هاي توسعه­ي متناسب هر منطقه آزاد و ويژه مي­تواند در شكل گيري تصميم سرمايه گذاران به حركت دادن  سرمايه هايشان به اين مناطق، تاثيري مثبت داشته  باشد برنامه ريزي براي توسعه در هريك از زمينه هاي مختلف در يك منطقه آزاد يا ويژه بايستي بتواند به صورت كاملا هماهنگ با مزيت هاي همان منطقه و استراتژي توسعه آن و حوزه هاي جغرافيايي پيرامون، هدف گزاري و اجرا گردد. به عنوان مثال در حوزه فعاليت هاي مربوط به توسعه آموزش عالي در يك منطقه آزاد، انتظار انجام تعامل ثمر بخش( مثلا بين صنعت و دانشگاه) وجود ندارد مگر آن كه پيش تر استراتژي توسعه رشته­ها و ظرفيت هاي پذيرش آزاد دانشگاه­ها دريك منطقه آزاد با توجه دقيق به چارچوب سياست توسعه­ي صنعتي و اقتصادي آن منطقه و يا استان همجوار آن، تدوين گردد و بدون در نظر داشتن سمت گيريهاي آن سياست ها هر گونه ايجاد شعب دانشگاه­هاي داخلي و خارجي( كه امروز در مناطق آزاد ايران رواج چشمگيري دارد) استمرار موفقيت آميزي نخواهد داشت زيرا پس از يكي دو دوره فارغ التحصيلي(و بيكاري فارغ التحصيلان)، اين مراكز آموزشي با معضل كاهش  متقاضي تحصيل روبرو خواهند شد.

 البته نمي توان انتظار داشت كه به دنبال اعلام يك محدوده جغرافيايي به عنوان منطقه اي آزاد يا ويژه نگرانيهاي سرمايه گذاران منتفي شود و توجه مطلق ايشان به آن منطقه جلب گردد زيرا به تجربه ديده شده كه بعضأ اجراي مقررات بسيار سخت تر در حوزه سرزمين اصلي يك كشورنيز مي تواند به عنوان يك مانع رواني در مسير جلب سرمايه ها به سوي مناطق مستثني شده آن كشور عمل نمايد. اعمال مقررات سخت دست و پاگير در سرزمين اصلي، نشانگر رواج تفكر بسيار سخت گيرانه نزد مسئولين عالي مي باشد و مي تواند اعتماد سرمايه گذاران خارجي را در عطف توجه به مناطق آزاد و ويژه آن كشور دچار تزلزل نمايد.

مناطق آزاد تجربه اي موفق يا ناموفق؟

فوايد وجودي مناطق آزاد و ويژه محل اختلاف صاحب نظران نيست و كشورهاي بسياري تا كنون در مورد ايجاد اين گونه مناطق گام برداشته اند وگر چه بعضا در دستيابي به اهداف خود با ناكامي مواجه گرديده اند ولي موارد شگفت انگيزي نيز تجربه شده است.

شناخت دلايل پيشرفت مناطق موفق تر مي تواند به شناسايي علل ناكامي­ها (وپيش گيري از تكرار آن­ها) دربعضي مناطق پس مانده تر ديگر كمك نمايد.

  اعلان مناطق جديد آزاد، بدون پيش ارزيابي  فرصت ها و چالش ها،  نمي تواند  به عنوان سياستي درست تلقي گردد، تجارب كشور جمهوري خلق چين درباب ايجاد مناطق آزاد ، همواره حكايت از سال هاي طلايي كسب موفقيت اين كشور در راه اندازي متوالي مناطق جديد التاسيس مي نمود اما اين كشور هم علي رغم تجارب موفقي كه در ايجاد و توسعه مناطق آزاد به دست آورد معهذا نتوانست از تحمل تجربه تلخ شكست در ايجاد اين گونه مناطق مصون بماند، زيرا به دنبال اقدام چين به  اعلام جزيره بزرگ "خاي نان"  در جنوب آن كشور به عنوان يك منطقه آزاد، چون زمان ايجاد اين منطقه تازه تاسيس تصادفا قرين با هنگام فروپاشي اتحاد جماهير شوروي سابق و بلوك شرق(اروپا) گرديده بود، منطقه تازه تاسيس مواجه گرديد با فضاي گسترده رقابت كه به جهت آزاد شدن فرصت هاي سرمايه گذاري در مناطق فروپاشي شده شرق اروپا ظهور يافته بودند.

در شيخ نشين امارات كه امروزه بحث تجديد نظر در روابط با آن، در محافل اقتصادي و سياسي كشورمان مطرح مي باشد در منطقه آزاد "جبل علي" شرايطي متفاوت از نمونه "خاي نان" چين تجربه شد، شرايط جنگي منطقه خليج هميشه فارس توانست سخاوتمندا نه  فرصتي نادر را جهت خيزش، به اين منطقه نوپاي عربي واگذار نمايد، فرصتي كه مي تواند اينك توسط ايرانيان باز پس گرفته شود.

فرصت شناسي مسئولين اماراتي سبب شده تا منطقه جبل علي در ماه فوريه سال 1985 ( 25 سال قبل)، برابر بهمن 1362 هجري شمسي يعني در سومين سال شروع جنگ تحميلي آغاز به كار نمايد و از رهگذر شرايط جنگي منطقه به خوبي بهره برداري كند. براي خيزش يك منطقه آزاد تجاري بايستي سكوي پرتابي وجود داشته باشد جبل علي اين سكو را در بحبوحه جنگ، در خليج فارس تصاحب نمود. تجربه تركيه نشان مي دهد كه هيچكدام از سي و چند منطقه آزاد آن كشور نتوانسته اند شهرت جبل علي را به دست آورند زيرا هيچكدام نتوانستند به فرصتي طلايي دست يابند.

مناطق آزاد تجاري ايران

شايد در ايران نيز مصلحت بر اين باشد كه به جاي اعلان محيط هاي جديد به عنوان مناطق آزاد و ويژه، بيشتر به دنبال تقويت بيلان عملكرد مناطق موجود باشيم. در شرايطي كه سال ها از راه اندازي مناطق آزاد مهم جنوبي كشور مي­گذرد مي بينيم كه هنوز اهداف و انتظارات اوليه از تاسيس آن مناطق تامين نگرديده­اند و حتي اين مناطق بعضا اهداف متحركي را تعقيب مي نمايند، در اين شرايط چه پشتوانه اي براي توجيه ايجاد مناطق جديدتر ( با توجه به ضعيف تر بودن پيش زمينه هاي توفيق آنها نسبت به مناطق جنوبي كشور) مي توانست وجود داشته باشد.

با توجه به جمعيت بزرگتر  ايران در منطقه، جزيره كيش مي تواند اين فرصت واگذار شده را از جبل علي مسترد نمايد. اين جزيره بي همتا مي تواند از طريق بازپس گيري امتيازاتي كه به لحاظ تنگناهاي ناشي از شرايط خاص در اختيار اماراتي ها قرار گرفته است زمينه توسعه پايدار خود را پي ريزي نمايد، نيل به اين اهداف، به عنوان" فرصت هاي طلايي"، نيازمند برنامه ريزي وپي گيري دلسوزانه مي باشد.

با توجه به آنچه گفته شد به نظر مي رسد سوالات زير نياز به تامل دارد:

چرا سه منطقه آزاد مهم جنوبي كشور( كيش، قشم، چابهار)، هيچكدام نمي توانند به رقابت با جبل علي برخيزند حتي مناطق آزاد شيخ نشين هاي كويت، عمان و بحرين هم نتوانسته اند در منطقه چنين توفيقي را به دست آورند در حالي كه مساحت كيش( بدون محاسبه جزاير هندورابي و...) فقط 9٪ كمتر از مساحت منطقه آزاد جبل علي بوده و برابر 91 كيلومتر مربع ( در برابر وسعت 100 كيلومتر مربعي منطقه آزاد جبل علي) مي باشد؟

چرا جبل علي توانسته از مرحله خيرtake off  بگذرد؟

چرا اينك علي رغم شرايط يكسان كيش و جبل علي، بلكه مزيت هاي بيشتر اين جزيره كم نظير مرجاني، هنوز انگيزه­ي­ لازم براي جانشيني كيش به جاي جبل علي ايجاد نشده است، هدف باز پس گيري امتيازات واگذاري به منطقه جبل علي مي تواند به عنوان بزرگترين انگيزه و دليل توجيه ايجاد پيشرفت و توسعه متناسب در كيش مورد توجه قرار گيرد؟

چرا  آنتاليا به عنوان معرو فترين منطقه آزاد تجاري تركيه (كه توجه خاص ايرانيان ، به رونق آن مي افزايد) فقط با مساحتي برابر 20 كيلومتر مربع ( در مقايسه با 91 كيلومتر مربع مساحت كيش) توانسته است شهرتي كم و بيش جهاني را براي خود دست و پا نمايد.

دورنماي مناطق آزاد ايران

كيش ممكن است به دليل انتظامات اخلاقي نتواند در زمينه گردشگري با آنتاليا رقابت نمايد اما  مي تواند دربسياري موارد جانشين جبل علي امارات شود، كيش بايد بتواند حداقل در جهت تامين بازار عظيم داخلي كشورمان واردرقابت با جبل علي گردد. و به جاي اينكه آن منطقه آزاد عربي كالاهاي ساخته شده در خارج را براي بازار ايران تهيه كند، ميتوان از طريق سرمايه گذاري همان برندهاي صادر كننده كالا به ايران، نسبت به حذف واسطه گري بازار جبل علي براي مصرف كننده ايراني اقدام نمود و به ازاء آن توسعه كيش راتضمين كرده، بازار مواد اوليه توليد داخلي را رونق بخشيد و به "اشتغال واقعي بيكاران" كمك نمود. همان طور كه در ماده نخست قانون چگونگي اداره مناطق آزاد تجاري- صنعتي آمده است، ايجاد" اشتغال سالم و مولد"، يكي از اهداف معدود ايجاد اين مناطق مي باشد. نوسانات ساليانه آمار بيمه شدگان در اين مناطق ميتواند ميزان موفقيت هر منطقه را در توفيق به انجام اين وظيفه قانوني(طي ده سال گذشته) به قضاوت بگذارد.

محمود نثاري حقيقي فرد-معاون آموزشي و پژوهشي موسسه كار و تامين اجتماعي

نخستين دوره آموزش كارآفريني سازماني ويژه مديران بخش هاي دولتي مراكز استان و شهرستان ها در استان كهگيلويه و بوير احمد برگزار شد. در اين دوره آموزشي دو روزه بخشداران، دهياران، مسئولين دستگاه هاي دولتي در شهرستان ها و مركز استان و تني چند از مديران كل دستگاه هاي اجرايي حضور داشتند. در مراسم افتتاحيه اين دروه معاون سياسي امنيتي استانداري كهگيلويه و بوير احمد از شركت كنندگان در خواست با جديت در اين دوره حضور داشته باشند. وي آموزش، بخصوص آموزش كارآفريني را يكي از نيازهاي امروز استان، به ويژه در سطح مسئولين دانست. شركت كنندگان در اين دوره آموزشي طي 16 ساعت با مفاهيم و مباني كارآفريني، كارآفريني اجتماعي، موانع و چالش هاي پيش رو كارآفريني سازماني، سازمان هاي جديد و مباني توسعه انساني و ثروت اجتماعي آشنا شدند و با بهره گيري از روش هاي جديد تدريس توسط سه تن از اساتيد دوره هاي كارآفريني فضاي جديد كسب وكار را مورد بررسي قرار دادند. در مراسم اختتاميه اين دوره پس از توضيحات باستاني مدير كل كارو امور اجتماعي وسخنراني دكتر موسويان معاون وزير رفاه ابتدا استاندار كهگيلويه و بوير احمد به تشريح وضعيت اشتغال استان پرداخت. مهندس نوذري در سخنان خود جديت در انجام وظايف و توجه به تكاليف دولت در خصوص ايجاد شغل و رفع معضل بيكاري استان با توجه به پتانسيل هاي عظيم استان را وظيفه تمام مسئولين در سراسر شهرستان ها بخصوص دهياران دانست. در ادامه دكتر محمدرضا سپهري رئيس موسسه كار وتامين اجتماعي در سخناني موضوع سرمايه اجتماعي و تفاوت آن با سرمايه هاي فيزيكي وطبيعي را براي حاضران تشريح كرد.

دكتر سپهري سرمايه انساني و اجتماعي را در قياس با سرمايه هاي فيزيكي و طبيعي پر اهميت برشمرد و از مديران و مسئولين استان خواست براي توسعه استان به اين مهم توجه ويژه نشان دهند. وي برگزاري دوره هاي كارآفريني را كه در سال هاي اخير به همت موسسه كارو تامين اجتماعي در سراسر كشور و در سطح شهرستان ها وبخش ها برگزار شده است زمينه ساز رشد تفكر كارآفرينانه دانست كه مي تواند در جهت توسعه كشور وبه تبع آن رفع معضل بيكاري مورد بهره برداري قرار گيرد. دكتر سپهري همچنين برگزاري دوره هاي كارآفريني سازماني را از ابتكارات موسسه كارو تامين اجتماعي براي آشنا سازي مديران دستگاه هاي اجرايي در سطح شهرستان ها با مقوله كارآفريني بر شمرد كه تداوم آن مي تواند به رفع مشكلات كارآفرينان بينجامد. در پايان اين مراسم، از شش نفر از فراگيران برتر اين دوره كه حضوري فعال در كلاس ها داشتند تقدير شد واساتيد اين دوره آقايان: مهندس كياء، مهندس سلماني و مهندس جان نثاري هدايايي از استاندار و رئيس موسسه كارو تامين اجتماعي دريافت كردند.

موسسه كار و تامين اجتماعي در يازدهمين نمايشگاه دستاوردهاي پژوهشي و فناوري شركت مي كند. طرح هاي پژوهشي انجام شده در سال جاري، پايان نامه هاي حمايت شده، انتشارات جديد شامل كتاب ها و مجله كار و جامعه، اولين كتاب هاي منتشر شده در حوزه مشاغل خانگي در كشور بخشي از فعاليت هايي است كه در اين نمايشگاه در معرض ديد بازديدكنندگان قرار مي گيرد. اين نمايشگاه از تاريخ 4 لغايت 9 دي ماه در محل مصلاي امام خميني(ره) برگزار خواهد شد و كارشناسان موسسه جهت ارائه توضيحات مورد نياز بازديد كنندگان در زمينه مسائل آموزشي، پژوهشي و ... و نحوه همكاري اساتيد دانشگاه و پژوهشگران با موسسه در غرفه حضور مي يابند.

موسسه كار و تامين اجتماعي در اولين همايش مشاغل خانگي در بخش نمايشگاه لوح تقدير ويژه همايش را دريافت نمود. بر اساس اعلام نظر كميته ارزيابي نمايشگاه غرفه موسسه با كسب 95 امتياز از مجموع 100 امتياز در بخش پشتيباني علمي از مشاغل خانگي به عنوان غرفه برتر انتخاب شد. مجموعه كتب مشاغل خانگي كه براي اولين بار در كشور منتشر شده است و نيز ارائه كار عملي فراگيران دوره هاي تخصصي كارآفريني در زمينه تراش سنگ هاي قيمتي كه توسط موسسه برگزار شده است از جمله مواردي بود كه در اين غرفه در معرض ديد بازديد كنندگان قرار گرفت و مورد استقبال فراوان قرار گرفت.

وزير كار و امور اجتماعي گفت: ظرفيت بالايي براي توسعه مشاغل خانگي در كشور وجود دارد و اين ظرفيت بايد ساماندهي شود. 'عبدالرضا شيخ الاسلامي' روز دوشنبه در نخستين همايش ملي 'توسعه مشاغل خانگي، چالش‌ها و راهكارها' كه در محل مجموعه فرهنگي ورزشي تلاش برگزار شد، بابيان اينكه مشاغل خانگي در ايران سابقه اي ديرينه دارد، گفت: طرح مشاغل خانگي حمايت از ظرفيتي است كه با تمهيدات قانوني مي تواند تقويت شود. وي موضوع مشاغل خانگي را يكي از راهبردهاي توسعه اقتصادي كشور برشمرد و گفت: موضوع مشاغل خانگي امري مقطعي براي توسعه اشتغال در كشور محسوب نمي شود. شيخ الاسلامي درمقايسه مشاغل بزرگ و متوسط با مشاغل خانگي گفت: مشاغل خانگي به طور عام كاربر است، در حاليكه ساير مشاغل متوسط و بزرگ به سرمايه هاي زياد نياز دارند. وزير كار معتقد است يكي از ويژگي هاي مهمي كه در مشاغل خانگي بايد مورد توجه قرار گيرد ، پيوند اين نوع مشاغل با يكديگر است به طوري كه بتوان در جهت خوشه سازي اين نوع مشاغل ، گام برداشت. به گفته ي شيخ الاسلامي در صورتي كه متقاضيان مشاغل خانگي به تنهايي گام بردارند، آسيب پذير مي شوند و اطميناني به دوام آنها نيست. وزير كار وظيفه دولت را حمايت از مشاغل خانگي، سياستگذاري و برنامه ريزي عنوان كرد و گفت: دولت مي تواند فضاي اشتغال را به لحاظ برطرف كردن موانع قانوني و يا موضوع آموزش شاغلان خانگي به گونه اي تنظيم كند تا متقاضيان اين نوع مشاغل با كمترين دشواري در عرصه فعاليت هاي اقتصادي مواجه شوند. وي ديگر مسئوليت دولت را فرهنگ سازي براي حمايت از مشاغل خانگي عنوان كرد و گفت: توسعه فرهنگي در خصوص اين نوع مشاغل بايد به گونه اي باشد كه متقاضي اشتغال دريابد كه مي تواند خانه را تبديل به كارگاه كند. شيخ الاسلامي با اشاره به جمعيت وسيع زنان كه متقاضي شغل در كشور هستند، گفت: هم اكنون بيش از 60 درصد ورودي هاي دانشگاه هاي كشور را زنان تشكيل مي دهند و اين در حاليست كه نرخ مشاركت اقتصادي زنان در كشور حدود 13 درصد است كه نشان مي دهد بازار كار نتوانسته در جهت جذب زنان متقاضي اشتغال ، گام هاي موثر بردارد. به گفته ي وزيركار بسط اين نوع مشاغل مي تواند شرايط را براي زناني كه خواهان فعاليت هاي اقتصادي و توليد ثروت هستند ، فراهم سازد و آنها را در محيط امن خانه شاغل كند. وي معتقد است كه زنان ايراني به طور عام راغب تر هستند كه در محيط خانه و در كنارخانواده خود به فعاليتهاي اقتصاد بپردازند. وزير كار در ادامه با تاكيد بر نبود نگاه جنسيتي درمشاغل خانگي گفت: در موضوع مشاغل خانگي نگاه جنسيتي مطرح نيست و مرداني كه قادر به راهبري فعاليت اقتصادي در منزل هستند، مي توانند از طريق مشاغل خانگي درآمد زايي كنند. شيخ الاسلامي با تاكيدبراينكه مشاغل خانگي تجربه اي موفق در ديگر كشورهاي جهان است ، گفت: مشاغل خانگي در كشور آلمان سابقه 400 ساله دارد و حدود 67درصد مشاغل در كشور استراليا خرد و خانگي و 57درصد مشاغل فقط خانگي است. به گفته ي وزير كار 43 ميليون نفر به شكل غير مستقيم و 13ميليون نفر به شكل مستقيم در كشور امريكا از طريق مشاغل خانگي، امرار معاش مي كنند. همچنين در كشور چين 31 درصد مشاغل از طريق خانگي انجام مي شود. وي با بيان اينكه هيچ كشوري در مسير صنعتي شدن قرار نگرفت تااينكه از مشاغل خانگي بدرستي بهره مند شد، اظهار داشت: هم اكنون در 150 كشور جهان ، قانون مشاغل خانگي تنظيم شده است. وزير كار با اشاره به مشكل بيكاري در كشور و تاكيد بر توسعه مشاغل خانگي براي رفع اين مشكل گفت: كشور ايتاليا با توسعه اينگونه مشاغل توانست نرخ بيكاري خود را از 22درصد به 12درصد تقليل دهد. وي با اشاره به تسهيلات تخصيص يافته به اين نوع مشاغل گفت: هم اكنون يك تريليون ريال( 100 ميليارد تومان) تسهيلات براي توسعه مشاغل خانگي در نظر گرفته شده است. به گفته ي شيخ الاسلامي همچنين قرار شده است صندوق مهر امام رضا(ع) 20درصد تسهيلات خود را به اين گونه مشاغل تخصيص دهد. ميزان تسهيلات از طريق سيستم بانكي 30ميليون ريال و صندوق مهر امام رضا(ع) 50ميليون ريال است. وي همچنين با اشاره به تسهيلات براي پشتيباني از اين نوع مشاغل گفت: تسهيلاتي براي پشتيباني از اين نوع مشاغل تاميزان 10 ميليارد ريال در نظر گرفته شده و تسهيلات پشتيباني از سوي صندوق مهر امام رضا (ع) يك ميليارد ريال است.

دكتر محمدرضا سپهري در اولين همايش ملي توسعه مشاغل خانگي گفت:‌ در اين همايش مي‌خواهيم مدل‌هاي كسب و كار خانگي را به جوانان نشان دهيم. سپهري افزود: از جمله انتظارات اين همايش بسترسازي براي برطرف كردن موانع بر سر راه مشاغل خانگي است. تسهيل قوانين و مقررات، فرهنگ‌سازي و ... از جمله مباحث مطرح در اين همايش است. ما درصدد هستيم 150 شغل خانگي را به صورت كتاب معرفي كنيم. وي اظهار داشت: همه دولت‌ها در تمام كشورها چهار دغدغه اصلي اجتماع،‌ اقتصاد، سياست و دغدغه سطح قيمت‌ها و بيكاري دارند، همچنين دغدغه‌هاي افزايش رفاه و بهبود توزيع درآمد از مهمترين مسائل مطرح در برنامه‌هاي سياسي‌ دولت‌هاست وهمه دولت‌ها درصدد هستند تا سطح رفاه را در كشورشان ارتقا بخشيده و يا سطح قيمت و بيكاري را كنترل كنند در كشور ما نيز مسوولان همين دغدغه‌ها را دارند و در دولت نهم و دهم به اين امر توجه زيادي شده و در شوراي عالي اشتغال سعي شده است با فعال‌تر شدن و برگزاري جلسات اين دغدغه اساسي را هدايت كنند. رييس موسسه كار و تامين اجتماعي اظهار كرد: كشور ما از آنجايي كه در شاخص‌هاي كلان خود متغير بيكاري متفاوت با ساير با متغيرهاي ديگر است سعي مي‌كند كل اين مسئله را با حل موانع توليد همراه كند زيرا متغير بيكاري با تورم درآمد و ساير متغيرهاي ديگر ارتباط دارند. وي با تاكيد بر اينكه متغير بيكاري بسيار حساس، تدريجي و تاخيرالوصول است، گفت: اين متغير به طور مستقيم قابل سياست‌گذاري نيست و نمي‌شود با اقدامات كوتاه مدت با آن برخورد كرد و از اين رو حساس است كه اگر به آن نپردازيم بزهكاري، اعتياد، طلاق، هزينه‌هاي پليس و ... در كشور افزايش مي‌يابد. سپهري گفت:‌ با توجه به ويژگي‌هاي متغير بيكاري از ابتداي دولت نهم و شروع كار وزير بخشي از اين بحث به عنوان مشاغل خانگي مطرح شد و سعي كردند اين قانون تصويب شود. حال كه اين قانون تصويب شده و ضوابط آن در حال تدوين است و ستاد آن شكل گرفته نيازمند زمينه‌سازي، فرهنگ‌سازي، الگوسازي و پياده‌سازي اين قانون هستيم. وي با تاكيد بر اين كه همايش ملي توسعه مشاغل خانگي درصدد پرداختن به موضوعات زمينه‌سازي و فرهنگ‌سازي است، ادامه داد: اين همايش اولين همايشي است كه براي پرداختن به اين موضوعات با همكاري دستگاه‌هاي مختلف شكل گرفته است از جمله اين اهداف اين همايش نيز تبادل دستاوردهايي در حوزه مشاغل خانگي است. وي ادامه داد: ما درصدد هستيم تا از آخرين دستاوردهاي مشاغل خانگي در كشورهايي مانند هند و سنگاپور استفاده كنيم و همچنين دستاوردهاي علمي خود را به اطلاع مردم برسانيم لذا نيازمند فرهنگ‌سازي هستيم. او با بيان اين كه براي گسترش مشاغل خانگي در كشور چالش‌هايي وجود دارند، ادامه داد: يكي از اهداف اين همايش بررسي چالش‌هاي موجود در مشاغل خانگي است و اين كه به يك راه حل واقع‌گرايانه دست يابيم. با مشاغل خانگي مي‌توانيم بيكاري را سامان دهيم. رييس موسسه كار و تامين اجتماعي با بيان اين كه مشاغل خانگي در كشور بايد با فن‌آوري نوين همراه شود، گفت: اين همايش به دنبال ارائه مدل‌هاي كسب و كار مشاغل خانگي است. در اصل 44 به ما گوشزد مي‌شود كه خصوصي‌سازي در دستور كار دولت قرار گيرد. اين اصل اعلام مي‌كند براي ابزار و امكانات كار براي آحاد مردم كار كنيم و در اين ميان نقش دولت نيز بسيار مهم است. وي با بيان اين‌كه تسهيلات بانكي بايد به تمام مراحل توليد يك كالا از تامين منابع اوليه تا فروش پرداخت شود، گفت: ‌در زنجيره ارزش كمترين ارزش به توليد داده مي‌شود مثلا ما به طراحي تسهيلات كمي مي‌دهيم و اين گونه نبايد باشد به زنجيره‌هاي پيشين و پسين توليد از جمله طراحي توجه زيادي نشود. سپهري با ارائه تعريفي از كسب و كار خانگي تصريح كرد: هر فعاليت اقتصادي كه در محل سكونت با استفاده از ابزار و امكانات خانگي ارزش افزوده كند كسب و كار خانگي است. وي درباره مدل‌هاي كسب و كار خانگي گفت: مدل‌هاي سنتي، اينترنتي و بازاريابي شبكه‌اي از جمله مدل‌هاي كسب و كار خانگي است. سپهري افزود: در 150 كشور دنيا قانون كسب و كار خانگي وجود دارد قوانين توسعه مشاغل خانگي، قوانين كارآمدي است به طور مثال در تايوان 80 درصد مشاغل، در آمريكا 20 درصد از مشاغل خانگي است و بسيار رونق دارد مثل بافندگي و ريسندگي. وي با تاكيد بر اين كه بايد بازار خوبي براي فروش اين محصولات پيش‌بيني كنيم، بيان كرد: يك مدل توانمندسازي پيش بيني كرده‌ايم و به دنبال اين هستيم كه اين مدل را با تمام ابعاد آن‌ در نظر بگيريم ابعادي مثل هنجارهاي شبكه‌هاي اجتماعي زيرا ملاحظاتي مثل انسجام خانوادگي در اين مشاغل خانگي وجود دارد كه با فرهنگ ما مطابق است بايد برنامه خانگي و كار را از هم تفكيك كرد. وي درباره مزاياي مشاغل خانگي اظهار كرد: از جمله مزاياي مشاغل خانگي انعطاف‌پذيري ساعات كار كمتر، انجام ساير مسووليت‌هاي خانگي، صرفه‌جويي در وقت، استقلال در تصميم‌گيري، پايين بودن هزينه‌هاي توليد و پايين بودن ريسك اين مشاغل است.

رئيس موسسه كار و تامين اجتماعي گفت: با شناسايي مشاغل خانگي مي توان هر خانه را تبديل به يك كارگاه كرد.

"محمد رضا سپهري" امروز(سه شنبه، 9 آذر ماه) در نشست خبري در خصوص برگزاري نخستين همايش توسعه مشاغل خانگي" كه روز پانزدهم آذرماه امسال در تهران برگزار مي شود، افزود: شكل گيري انديشه توسعه مشاغل خانگي در كشور با توجه به جوان بودن جمعيت و دانش آموختگان بسياري است كه هر ساله از دانشگاهه اي كشور فارغ التحصيل مي شوند.

وي اظهار داشت: در سالهاي گذشته تصور اين بود كه افراد پس از فارغ التحصيلي جذب بازار كار در بخش هاي مختلف اقتصادي از جمله صنايع  شوند.

وي با اشاره به تجربه موفق كشورهاي توسعه يافته در خصوص اين مشاغل گفت: كشورهاي ايالات متحده امريكا، چين ،ايتاليا كره جنوبي، هند و تايوان تجارب موفقي در زمينه مشاغل خانگي دارند.

وي ادامه داد: در كشورهاي ياد شده مقررات حمايت از مشاغل خانگي تنظيم شده و اين مهم هم اكنون در ايران نيز انجام شده است.

به گفته وي، هم اكنون در امريكا  43 ميليون نفر به شكل پاره وقت و 12ميليون نفر به شكل تمام وقت از طريق مشاغل خانگي فعاليت مي كنند به طوري كه 20 درصد اشتغال اين كشور از اين نوع مشاغل تامين مي شود. همچنين در كشور استراليا هفت درصد شاغلان از طريق اين نوع مشاغل فعاليت اقتصادي مي كنند.

سپهري در ادامه بيان داشت: موضوع بسط مشاغل خانگي از دولت نهم شروع شد و در دولت دهم توانست به نتايج مطلوبي برسد.

وي مزيتهاي متعدد مشاغل خانگي را كارآفرينانه، در كنار خانواده بودن شاغلان،  كارجويانه ، كم هزينه بودن و در نهايت منطبق بر باورها و ارزشهاي ايراني برشمرد.

وي با اشاره به خوشه سازي در مشاغل خانگي يادآور شد: مشاغل خانگي مي تواند از طريق پيوند با بالا دستي تشكيل خوشه، اتحاديه و تعاوني  بدهد.

رئيس موسسه كار و تامين اجتماعي اظهار داشت: موسسه كار و تامين اجتماعي 150شغل خانگي را شناسايي و در قالب كتابچه اي در روز همايش در اختيار علاقمندان قرار مي دهد.

وي معتقد است: در مشاغل خانگي زنجيره اي از تلاشها انجام مي شود كه بايد همه را با يكديگر ديد . زنجيره اي از فعاليت ها كه با تفكر سيستمي ارزش آفريني مي كند.

سپهري تاكيد كرد: تلاش اين است كه ارزش كار خانگي در حسابهاي ملي لحاظ شود. اين مهم در كشورهايي كه مشاغل خانگي در آنها توسعه يافته اند انجام مي شود.

وي يادآور شد: هم اكنون مجلس با پيشنهاد وزارت كار و امور اجتماعي ،  قانوني را در خصوص مشاغل خانگي تصويب كرده كه تشكيل ستاد ساماندهي و حمايت از مشاغل خانگي در ماده "سه " اين قانون لحاظ شده است.

وي ادامه داد: همچنين بانك مركزي مقرر شد از سيستم بانكي ،تسهيلاتي براي مشاغل خانگي  تخصيص دهد. همچنين صندوق مهر امام رضا(ع) قرار است 20درصد تسهيلات خود را در اين قالب به متقاضيان اختصاص دهد.

سپهري با اشاره به ساماندهي كارگروههاي استاني گفت: در هر استان كارگروه حمايت از مشاغل خانگي ايجاد شده است. همچنين شهرداريها، بازارهاي خود را براي عرضه توليدات خانگي در اختيار صاحبان مشاغل خانگي قرار مي دهند.

به گفته وي، همچنين وزارت كار 214 شغل را در 6 گروه صنايع دستي، كشاورزي ، شيلات و خدمات كشاورزي، فعاليتهاي توليدات صنعتي، كسب و كار خانگي در زمينه فناوري اطلاعات  و كسب و كار خانگي در زمينه خدمات فرهنگي انتخاب و در اختيار متقاضيان اين نوع مشاغل قرار مي دهد.

وي اظهار داشت: همچنين از طريق تعاملي كه با وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات شده است قرار شده امكانات اينترنتي در اختيار صاحبان مشاغل خانگي در زمينه فناوري اطلاعات قرار داده شود.

سپهري در خصوص شرايط متقاضيان مشاغل خانگي گفت: يكي از مقررات شروع كسب و كار خانگي داشتن پنج سال سابقه كار است كه مي تواند با ارائه كارهاي انجام شده از سوي متقاضي براي بهره گيري از خدمات راه اندازي اين نوع مشاغل ، صورت گيرد.

وي گفت: همچنين مقرر شده وزارت رفاه شرايط بيمه شدن شاغلان خانگي  را  سهل تر كند اما بيمه اين افراد بر عهده خودشان است.

وي اظهار اميدواري كرد: برگزاري همايش يادشده بتواند شروع خوبي براي توسعه اين گونه مشاغل در كشور باشد به طوري كه جوانان، فارغ التحصيلان دانشگاهي، زنان و همچنين مرداني كه داراي مهارت انجام كار هستند ومي توانند از طريق مهارت خود كسب درآمد كنند با گسترش مشاغل خانگي بتوانند در فعاليتهاي اقتصادي مشاركت كنند.

موسسه كار و تامين اجتماعي با توجه به مصوبه هيأت محترم دولت مبني بر تعطيلي روزهاي چهارشنبه و پنج شنبه و حمايت دانش آموزان از هواي پاك، همايش پاياني دوره آموزشي كارآفرينان جوان (كاج)را كه قرار بود روزچهاشنبه 10 آذرماه در محل وزارت كار و امور اجتماعي برگزار گردد، منتفي اعلام مي نمايد.

 

در اين مراسم كه با حضور وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزير كار و امور اجتماعي برگزار گرديد از نويسندگان و افرادي كه در زمينه مسايل كارگري فعاليت هاي علمي داشتند تقدير شد. آقاي ابراهيم صادقي فر، مدير پژوهش موسسه كه مشاور و ناظر علمي مجموعه آداب و اخلاق كار در فرهنگ اسلامي بود لوح تقدير ويژه اين مراسم را دريافت نمود.