"بررسي وضعيت اقتصادي اجتماعي كودكان كار در شهر زنجان "

نام و نام خانوادگي دانشجو: روح الله خدابخش پايان نامه: كارشناسي ارشد رشته : برنامه ريزي رفاه اجتماعي

دانشگاه :علامه طباطبايي (دانشكده علوم اجتماعي گروه برنامه ريزي رفاه اجتماعي) و مؤسسه كار و تأمين اجتماعي

استاد راهنما: دكتر عزت اله سام آرام

كد پايان نامه:31-8516 MA سال : 1385

چكيده:

يكي از برجسته ترين اموري كه امروزه مي تواند مرز بين كودكي و نوجواني و بزرگسالي را از هم متمايز سازد، پذيرش مسئوليت و به عبارت ديگر ،كار است . كاري كه شاخص هاي اقتصادي – اجتماعي مهمي را در درون خود مي پروراند . ولي از طرف ديگر مي بينيم كه همانطور كه كار باعث تعالي و كمال انسان مي شود ،درصورت نارسايي شاخص ها و برخي كمبود ها مي تواند باعث اتلاف منابع شود و برخي از افراد جامعه نيز بالاجبار و زودتر وارد اين عرصه شوند . اين امر يكي از آسيب هاي جدي است كه جامعه مارا تهديد مي كند و نام آن را به صورت كودكان خياباني، كودكان كار و ديگر عناوين ميبينيم .گرچه آمار دقيقي از تمامي اين كودكان در دسترس نيست، ولي آماري كه بهطور غير رسمي از اين امر بيان شده ،نشانگر اهميت و عمق اين فاجعة خاموش است كه صرف نظر از اتلاف سرمايه انساني كشور ،مشكلات گريبانگيري را در آيندة نه چندان دور به ارمغان خواهد آورد.

مسالة اصلي اين تحقيق اين است كه وضعيت اقتصادي – اجتماعي خانواده هاي كودكان ،تا چه حد مي تواند بر پديدة كار كردن آنان موثر باشد ؟

در اين راستا به بررسي متغيرهاي مورد توافق اقتصادي – اجتماعي كه بر اين پديده تاثير معني داري دارند ،البته بهصورت تطبيقي پرداخته ايم . براي بررسي اين موضوع از روش تحقيق پيمايشي و همچنين براي گردآوري داده ها از ابزار پرسشنامه سود جسته ايم . نمونة اين تحقيق همان جامعة آماري آن مي باشد .بهعبارت ديگر چون براي نمونه گيري از كودكان كار، آمار دقيقي در دسترس نيست ،پس به ناچار كل كودكاني كه در محلة بازار پايين شهر زنجان مشغول بودند(يعني 63 نفر ) را مورد سرشماري و پرسشگري قرار داده و براي تطبيقي نمودن اين مطالعه، ،شبيه همين پرسشنامه ها را از همان تعداد از كودكاني كه در محلة مورد سكونت كودكان كار ساكن بودند ، پر نموديم .پس از تكميل پرسشنامه ها ،البته با پرسشگري خود پژوهشگر و با فنون مشاركتي ،متغيرها را از طريق آزمونهاي آماري مانند آزمون t ، X2 ،گاما و در مورد مقياسهاي اسمي از آزمون من ويتني كه جايگزين خوبي براي آزمون t مي باشد ، مورد تجزيه و تحليل قرار داديم و بهطور خلاصه به نتايج زير دست يافتيم :

پايگاه اقتصادي – اجتماعي كودكان ،نحوة سرپرستي آنان (بهوسيلةقيم يا پدر و مادر )، خاستگاه جغرافيايي و وضعيت تحصيلي كودكان، در كار كودك تاثير معني داري دارند ، ولي ميزان صميميت پدر و مادر يا اعضاي خانواده بر كار كودك تاثير معني داري ندارد.

واژه هاي كليدي: كودك – كار – كاركودك- وضعيت اقتصادي اجتماعي خانواده