"بررسي پديده كودكان كار"

 

نام و نام خانوادگي دانشجو: ابراهيم فلاح زاده كرگان    پايان نامه: كارشناسي ارشد     رشته: جامعه شناسي

دانشگاه: تهران (دانشكده علوم اجتماعي) و مؤسسه كار و تأمين اجتماعي

استاد راهنما: دكتر ميثم موسايي

كد پايان نامه: 45 -8612    MA                                  سال: 1386

 

چكيده:

در تحقیق حاضر با استفاده از روش كيفي یک نمونه 27 نفری از کودکان كار خياباني و غيرخياباني شهر اردبيل كه همگي پسر هستند، انتخاب شده و با استفاده از مصاحبه عميق و مشاهده، مورد بررسي قرار گرفته اند. هدف اصلي اين مطالعه بررسي وضعيت كودكان كار در اردبيل و عوامل مؤثر بر به حاشيه رانده شدن و حذف اجتماعي آنها و روي آوردن آنها به كار و اشتغال در سنين پايين است. منظور از کودکان کار در اين تحقيق، افرادی هستند که 15 سال تمام یا کمتر سن دارند و بیرون از خانه در بنگاه‌های اقتصادی و غیراقتصادی و یا در خیابان به صورت موقت یا دائم مشغول به کار هستند.

برای توصیف و تبیین این پدیده، پس از بررسی مباني نظري موجود از جمله نظريه مانوئل كاستلز درباره حذف اجتماعي، بحث سیاست اجتماعی، تئوری رفاه در حال صنعتی شدن و نظریه بی سازمانی اجتماعی، از نظريه كاستلز به عنوان چارچوب نظري و از نظريات و مباحث ديگر نيز براي تحليل داده ها استفاده شده است.

يافته هاي تحقيق به دو صورت توصيفي و تحليلي ارائه شده است كه در بخش توصيفي يك مجموعه داده هاي آماري اعم از سن، جنسيت، ميزان تحصيلات، ميزان درآمد، شغل پدر و محله زندگي و نوع كاري كه اكثر اين بچه ها انجام مي دهند، آورده شده و در بخش دوّم كه بخش اصلي اين گزارش را تشكيل مي دهد به بررسي سؤالات تحقيق و ارائه تحليل با استفاده از داده هاي مصاحبه و مشاهده پرداخته شده است. در اين بخش عوامل مؤثر در يك طبقه بندي كلي به عوامل اقتصادي، اجتماعي، خانوادگي، حقوقي، محيطي، فرهنگي و فردي تقسيم شده و سپس در زير هر عنوان، عوامل كلي سؤالات تحقيق مطرح شده است.

طبق يافته هاي تحقيق، عواملي مانند علاقه كودكان به كار، اجبار خانواده‌ها، فقر اقتصادي خانواده ها و نياز مبرم اين خانواده ها به درآمد كودكان، ضعف برنامه هاي حمايتي و رفاهي، خرده فرهنگ‌هاي ارزشي مثبت نسبت به کار کودکان پسر، عدم آگاهي كودكان از حقوق قانوني خود و يا عدم اتكاي آنان به مراجع قانوني معين، سوءاستفاده كارفرمايان خياباني و زندگی در مناطق حاشیه ای، عوامل موثردر شكل گيري كودكان كار در شهر اردبيل بوده است.

واژگان كليدي : كودكان كار، كارفرمايان خياباني، حذف اجتماعي، سياست اجتماعي، فقراقتصادي، روش تحقيق كيفي و مصاحبه عمیق