دكتر عليرضا دهقان

"شناسايي و توصيف مشكلات كارگاههاي صنعتي درشهرتهران "

مؤسسه كار و تأمين اجتماعي سال 1378

ناظر علمي : دكتر محمد دادگران

كد طرح: Soc – 7805 -12

 

چكيده فارسي:

هدف اين تحقيق بررسي مقدماتي و توصيفي از مشكلات كارگاههاي صنعتي در شهر تهران است. اين بررسي با روش پيمايشي صوت گرفته است و اطلاعات اوليه آن با مراجعه به 162 كارگاه در سطح شهر تهران و مصاحبه هدايت شده با 404 نفر از مديران (162 نفر) و كارگران با سابقه (242 نفر ) به دست آمده است. تعداد كارگاهها در سطح تهران براساس آمار 1373 مركز آمار 2860 واحد بوده است كه به اين ترتيب نمونه انتخاب شده 5 درصد كل كارگاهها را شامل مي­شود. از آنجا كه روش نمونه­گيري به گونه­اي بوده است كه از كارگاههاي با زير 50 نفر پرسنل تا كارگاههاي بالاتر از 1000 نفر پرسنل در نمونه قرار گرفته­اند به نظر مي­رسد نتايج از قابليت تعميم خوبي برخوردار مي­باشد.

          براساس داده­هاي حاصل از نظرسنجي از مالك يا مديران كارگاهها، سرپرستان و كارگران با سابقه در واحدهاي نمونه ازكارگاههاي صنعتي در شهر تهران مي­توان مشكلات و مسائل اين كارگاهها را حول موضوعات زير برشمرد: مشاركت زنان، بهره­وري ، وجدان و اخلاق كار، بهداشت و ايمني، رضايت شغلي، مشاركت در تصميم­گيري، ارتباطات سازماني، آموزش فني و حرفه­اي. براساس نتايج اين تحقيق 2 درصد مديران كارگاههاي صنعتي و 5/4 درصد كارگران مورد مصاحبه زن بوده­اند و مي­توان گفت مشاركت زنان در فعاليت­هاي مختلف كارگاههاي صنعتي ناچيز است. تعريف و محاسبه بهره­وري چندان ساده نيست. در حالي كه تنها 42 درصد مديران كارگاهها بهره­وري را خوب توصيف كرده­اند. 68 درصد كارگران بهره­وري را خوب دانسته­اند. اين امر مي­تواند علاوه بر اطلاعات بيشتر مديران نسبت به موضوع تا حدودي به خاطر تفاوت ديدگاه و تعريف از موضوع باشد. اين مطلب در خصوص وجدان و اخلاق كار نيز صادق است. حسب پاسخ­هاي مديران و كارفرمايان انتظاري كه كارگران از خود و وجدان كاري خويش دارند فاصله زيادي با انتظار مديران  و كارفرمايان از آنها دارد. در مورد بهداشت وايمني طبق نتيجه­گيري اين تحقيق، موضوع قابل تأمل و بررسي بيشتري است. شفاف كردن معيار و ضوابط بهداشتي و ايمني كار و رعايت معيارها و موازين بايد مورد تأكيد بيشتري قرارگيرد. در مورد رضايت شغلي، حداقل 40 درصد افراد مورد پرسش در اين تحقيق از كار خود رضايت نداشته­اند. مشكلات اقتصادي و كمي حقوق مهمترين دليل عدم رضايت عنوان شده است. علاوه بر اين دشواري و سختي كار و يا نبودن شغل جايگزين نيز از دلايل عدم رضايت ذكر شده است. مشاركت كارگران در فعاليت­هاي مديريت و تصميم­گيري ناچيز و عمدتاً به صورت اداري و بورو كراتيزه يا صوري گزارش شده است . اين نوع مشاركت مي­تواند از بالا و كنترل شده تلقي شود.