|
دكتر ناصر خياباني "تدوين مدلهاي رشد با تأكيد بر اشتغال
" مؤسسه كار و تأمين اجتماعي
سال 1379 ناظر علمي : دكتر اكبر
كميجاني كد
طرح: 23-7906-Eco چكيده فارسي: رشد پايدار اقتصادي ميتواند
نتيجه مجموعهاي از سياستهاي سازگار اقتصادي و انجام اصلاحات ساختاري مناسب
باشد. يكي از مهمترين و حائز اهميتترين بازارها در اين فرآيند رشد بازار كار
ميباشد به طوري كه عدم تعادلهاي شكل گرفته و اختلالات حاكم در اين بازار ميتواند
باعث ايجاد شوكهاي بزرگ در طرف عرضه اقتصاد گردد. لذا در مقوله مدلهاي رشد
اقتصادي نقش سرمايه انساني و كيفيت نيروي كار در كنار موجودي سرمايه و پيشرفت
تكنولوژي از عامل بسيار حائز اهميت در پايدارسازي رشد و كاهش دورة گذر و يا
افزايش درجة همگرايي بشمار ميرود. از سوي ديگر شناسايي دقيق بازار كار و تحقيق
درروابط علت و معلولي و رفتار متغيرهاي اين بازار مانند : رفتار نرخ بيكاري،
دستمزدهاي واقعي و ... از جمله مسائل مهمي است كه در سايه آن امكان سياستگذاري
مناسب در راستاي كاهش عدم تعادلهاي بازار كار و افزايش رشد اقتصادي مهيا ميگردد. اقتصاد ايران در سه دهة گذشته
شديداً وابسته به درآمدهاي نفت بوده است. وابستگي به صادرات نفت در حدي بوده است
كه اقتصاد را در مقابل نوسانات نفتي آسيبپذير ساخته و دامنة نوسانات آن به
تمامي ابعاد اقتصاد از جمله بازار كار گسترش يافته است. از سوي ديگر بررسي
فرايند رشد در اقتصاد ايران به ويژه در بعد از سال 1375 نشانههايي از نوسانات
شديد در رشد توليد واقعي را آشكار ميسازد. از اين رو تحليل و شناسايي
منابع رشد، شناسايي محدوديتهاي رشد پايدار، شناسايي نوسانات و شوكهاي وارد بر
بازار كار و عدم تعادلهاي شكل گرفته در اين بازار از جمله مسائلي است كه در
مطالعه حاضر به منظور رسيدن و دستيابي به سياستهاي مناسب در جهت رفع موانع ذكر
شده و پايدار سازي رشد اقتصادي در آينده به آن پرداخته شده است . در اين مطالعه با استفاده از
رهيافت تابع توليد منابع رشد در اقتصاد ايران، شناسايي گرديد براي اندازهگيري
منابع رشد، كيفيت سرمايه فيزيكي در ايران مورد محاسبه قرار گرفت كه برآورد تابع
توليد نشان داد در ايران سهم عوامل توليدي به ترتيب براي سرمايه تعديل شده و
نيروي كار 47% و 52% ميباشد. برآورد كل بهرهوري عوامل TFP
نشان داد كه در ايران بعد از انقلاب اين شاخص شديداً كاهش پيداكرده و دورة فوق
همراه با تخريب شديد در كيفيت نيروي انساني ( منفي بودن TFP ) همراه بوده است. كاهش
شديد TFP در بعد از انقلاب، رشد اقتصادي را با نوسانات شديد همراه ساخته
است اين در حالي است كه تجربيات كشورهاي جنوب شرقي آسيا و شيلي نشان داده است كه
بالا بودن كيفيت نيروي كار و توسعه انساني از جمله عوامل اساسي در پايداري رشد
ميباشد در صورتي كه در ايران بعد از انقلاب كاهش TFP و كاهش كيفيت نيروي
انساني از دلائل بسيار حائز اهميت و اساسي در كاهش رشد و نوسانات آن بوده است . |