|
دکتر بیژن باصری "محاسبه كشش اشتغال و
نسبت كاربري در صنايع كارخانهاي ايران " مؤسسه كار و تأمين اجتماعي
سال 1379 ناظر علمي : دكتر محسن نظري كد
طرح: 25-7908 - ECO چكيده فارسي: يكي
از مسايل اساسي در اقتصاد ايران كم توجهي به ظرفيتهاي بالقوه بخش صنعت بويژه
صادرات و واردات اين بخشها در مهار بيكاري ميباشد. در چند سال اخير بيكاري يكي
از مشكلات حاد اقتصاد ايران محسوب ميشود كه ناشي از نرخ بالاي زاد و ولد دهه
اول انقلاب، افزايش نرخ مشاركت و محدود ماندن تقاضاي نيروي كار و رشد كند سرمايهگذاري
در بخشهاي مختلف اقتصادي ميباشد هدف مطالعه حاضر اين است كه نشان دهد با منظور
نمودن پيوندهاي زنجيرهاي توليد در بخشهاي اقتصادي و با در نظر گرفتن تكنولوژي
توليد در قالب ضرايب ساختاري جدول داده – ستانده بخشها، ميزان اشتغالزايي نسبي
صادرات فعاليتهاي مختلف در مقايسه با واردات آنها در صنايع كارخانهاي ايران در
دوره زماني 1365و 1370 چگونه است. به بيان ديگر، محتواي عوامل توليد كه به نوعي
ظرفيت اشتغالزايي صادرات و واردات بخشها را نشان ميدهد در دو دوره زماني 1365
و 1370 مورد محاسبه قرار گرفته است. متدولوژي مطالعه مذكور به روش داده – ستانده
است كه تعامل ميان متغيرها را در قالب رويكردي تعادلي مورد بررسي قرار ميدهد. جدول مورد استفاده در اين مطالعه جدول داده – ستانده سال
1365 و 1370 مركز آمار ايران ميباشد كه در ابعاد 17 بخش همفزون شده است. از
آنجا كه جدول سال 1370 بر حسب نهادههاي داخلي و وارداتي به صورت تفكيك شده وجود
داشته جدول داده و ستانده سال 1365 نيز با استفاده از روشهاي متعارف بر حسب
نهادههاي داخلي وارداتي تفكيك شده است. محاسبه اشتغالزايي بخشهاي مختلف اقتصاد
ايران بر اساس جدول داده – ستاده 1365 نشان ميدهد كه صادرات فعاليتهاي مختلف در
اقتصاد ايران با منظور نمودن نهادههاي داخلي، در مقايسه با واردات بخشها كاربر
بوده است. بر اين اساس، صنايع استخراج نفت و گاز سرمايه برترين فعاليت در صنايع
كارخانهاي ايران در سال 1365 بوده كه كمترين اشتغالزايي را داشته است. در سال
1370 صنايع استخراج نفت و گاز با سهم صادراتي 90/6 درصد سرمايه برترين و صنايع
نساجي پوشاك و چرم با در اختيار داشتن سهمي معادل 7/12 داراي ضريب سرمايهبري
15/1 و صنايع توليد فلزات اساسي با سهم صادرات 4/5 درصد داراي ضريب 184/0 يك
صنعت كاربر ميباشد. در واقع صنايع ايران صنايعي هستند كه با افزايش صادرات آنها
نيروي كار بيشتري جذب ميشود. ابعاد مختلف اين موضوع در مطالعه مذكور به صورت
مبسوط بررسي شده است . |