دکتر محمود متوسلی

" نقش كارگاههاي كوچك صنعتي در ايجاد اشتغال و تنظيم بازار كار در بخش صنعت "

مؤسسه كار و تأمين اجتماعي سال 1379

ناظر علمي : دكتر حسن علي قنبري ممان

كد طرح: 27-7910-Eco

 

چكيده فارسي:

اشتغال فرآيند توليد بوده و بخش صنعت يكي از مهمترين بخشهاي توليدي در ايجاد اشتغال مولد در جامعه مي­باشد و جايگاه ويژه­اي درچارچوب نظام برنامه­ريزي اقتصادي در سطح ملي دارد. در اين ميان، صنايع كوچك با توجه به ويژگيهاي رفتاري و شرايط خاص خود از نظر ساختار توليد، نحوة مديريت، نحوة تأمين مالي و همچنين چگونگي فعاليت در بازار عوامل توليد و بازار محصول، تفاوتهاي آشكار را با صنايع بزرگ از خود نشان مي­دهند كه اين امر ضرورت وجود چارچوب تحليلي مستقل براي مباحث مربوط به اين صنايع را ايجاب مي­كند. تحقيق حاضر با توجه به ملاحظات فوق، به تحليل رفتار خاص صنايع كوچك در زمينه اشتغالزايي در اين صنايع با صنايع بزرگ مي­پردازد. همچنين با توجه به لزوم بررسي مباني رفتاري صنايع و بنگاههاي كوچك در حالت عام به عنوان پايه تجزيه و تحليل اشتغالزايي اين صنايع، برخي از جنبه­هاي عمومي رفتار صنايع كوچك نيز براي تبيين بحث اشتغالزايي صنايع كوچك مورد بررسي قرار گرفته است. زمينه­هاي مطالعاتي پيشين در خصوص صنايع كوچك و اشتغالزايي آنها اساس تحليلي مناسبي را در اشتغالزايي صنايع فراهم كرد، كه بخش آغازين اين مجموعه را شكل مي­دهد. در بخش مطالعات تجربي با اشاره به جايگاه صنايع كوچك در كشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه، نقش و جايگاه اين صنايع در اقتصاد ايران مورد بررسي قرار گرفته است. در اين راه ابتدا سهم صنايع كوچك در شاخصهاي مختلف صنعتي كشور ( تعداد بنگاهها، ارزش توليدات صنعتي، سرمايه­گذاري صنعتي و اشتغال صنعتي ) بيان شده و پس از آن، با استفاده از روش تاكسونومي عددي و براساس شاخصهاي بهره­وري در صنايع، مزيت­ها و گرايشهاي صنايع كوچك و بزرگ به رشته فعاليتهاي صنعتي در طول زمان ارائه شده است. در انتها، چگونگي اشتغالزايي در صنايع كوچك وبزرگ براساس الگوي في – رانيس و همچنين يك الگوي اقتصادسنجي بر پايه توابع توليد، مورد بررسي و مقايسه قرار گرفته است. براساس نتايج حاصله، به دليل آن كه ظرفيت اشتغالزايي در صنايع كوچك و متوسط بيش از صنايع بزرگ بوده ولي سهم اين صنايع در سالهاي اخير رو به كاهش بوده است، اتخاذ تمهيدات لازم ( خصوصاً از نظر سياستهاي دولتي ) براي استفاده از ظرفيتهاي مناسب اشتغالزايي در صنايع كوچك و متوسط بيش از صنايع بزرگ بوده ولي سهم اين صنايع در سالهاي اخير رو به كاهش بوده است كه اتخاذ اين تمهيدات در صنايع كوچك و متوسط ضروري مي­نمايد كه در انتها، پيشنهادهايي در زمينه ارتقاي نقش اين صنايع در اقتصاد ملي ارائه شده است.