دكتر احمد ميدري

" علل موفقیت چین در ایجاد اشتغال باتأکید بر بنگاههای شهر و روستا"

مؤسسه كار و تأمين اجتماعي سال 1377

ناظر علمي : دکتر علیرضا ناصری

كد طرح: 4-7703-Eco

 

چكيده فارسي:

انتقال درست تجربه چين می­تواند راهکارهای تازه­ای برای ایجاد اشتغال در اختیار سیاستگذاران و محققان ما قراردهد. از سال 1978 چینی­ها به سوی نظام بازار حرکت کرده­اند از آن تاریخ تاکنون عملکرد اقتصادی چین خارق­العاده بوده است. چگونه چین توانسته در طول 20 سال 226 میلیون شغل ایجادکند.

در این تحقیق علت موفقیت چین دو نکته عنوان شده است:

1 – حرکت گزینشی و آرام بسوی نظام بازار.

2 – نهادسازی بومی .

فصل اول و دوم نکتة اول را توضیح می­دهند و به برخی از نهادسازی­های بومی چین اشاره می­کنند اما فصل سوم صرفاً بر مهمترین نهاد بومی چینی­ها یا TVE می­پردازد که محور موفقیت چینی­ها همین  TVE ها یعنی بنگاههای شهر و روستا (TOWNSHIP AND VILLAGE ENTERPRISE) می­باشند. که تعداد این بنگاهها از سال 1987 تا 1996 سالانه 16 درصد رشد کرده است و به طور متوسط هر ساله 21/1 میلیون بنگاه بوجود آمده است كه تعداد شاغلین این بنگاهها از 28 میلیون نفر به 135 میلیون نفر افزایش یافته است به عبارت دیگر نزدیک به 45 درصد مشاغل تازه را این بنگاهها بوجود آورده­اند. در صورتیکه بنگاههای  TVE به درســتی شناخته شوند می­توان سازماندهی مشابهي را برای ایران مورد بررسی قرارداد، اگر تجربه TVE در ایران قابل تکرار باشد افق تازه­ای برای حل معضلات اشتغال و توسعه روستایی پیش روی ما باز خواهدشد.

نکتة دیگری که در این طرح بدان اشاره شده، بررسی عملکرد بنگاههای خدماتی نیروی کار می­باشد. دولت چین برای تخفیف مشکل کارگران تعدیلی در دورة گذر به اقتصاد بازار یک اقدام ابتکاری انجام داده که آن ایجاد بنگاههای خدماتی نیروی کار (LSE) در کنار شرکتهای موجودی که درصدد تعدیل نیروی کار بودند، می­باشد. با وجود اینکه این بنگاهها از سال 1979 شروع بکار نموده­اند ولی در سال­های بعد بسرعت رشد کرده و در سال 1993 تعداد شاغلین در این بنگاهها به 9 میلیون نفر بالغ می­شده است.

بازنگری قانون کار در کشور چین پس از اصلاحات دهة 80 مطلب دیگری است که در طرح بدان اشاره شده و نحوة اصلاح و ایجاد انعطاف در قانون کار کاملاً تدریجی بوده زیرا در ابتدا قراردادهای موقت بسیار محدود بوده ولی پس از اصلاحات این نوع قراردادها بشدت رواج پیداکرد.

بطور کلی چینی­ها اثبات کردند که قیمت­های درست (Right Price) به تنهایی نمی­توانند عملکرد اقتصادی یک کشور را بهبود بخشند، عملکرد مطلوب اقتصادی نیازمند چهار هماهنگ­کننده یعنی دولت کارآمد، قیمت­های درست، فرهنگ مناسب و مدیران کارآفرین است . همچنین در فصل اول چگونگی حرکت به سمت قیمت­های درست در چین نشان داده شده است و اینکه علاوه بر چهار هماهنگ کننده فوق، موفقیت در گذر بسوی نظام بازار نیازمند نهادهای مناسب است. که در جوامع غربی به عنوان نهادهای زیرین اقتصاد بازار، مانند مالکیت خصوصی و قانون کار مرسوم، شناخته شده­اند که در این تحقیق تجربة چین نشان داد که باید به نهادسازی بومی دست زد که با واقعیت­های کشورهای جهان سوم سازگار باشد و از نهادهای دولتی کاراتر باشد که بنگاههای شهر و روستا (TVE) نماد نهادسازیی از این قبیل و از موضوعات اصلی گزارش می­باشد.