حبيب اله سالارزهي

" تجزيه وتحليل اثرات خصوصيسازي بر اشتغال "

مؤسسه كار و تأمين اجتماعي سال 1384

ناظر علمي : محمود حسيني

كد طرح: 58 - 8208 - MAN

چكيده:

خط مشي كاهش تصديگري بخش دولتي و اجراي سياست خصوصيسازي در بيشتر كشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه در دستور كار دولتمردان قرار گرفته است. كشور ما نيز در برنامههاي دوم و سوم توسعه اهميت مشاركت بخش خصوصي و واگذاري بخش عظيمي از شركتها و سازمانهاي دولتي به بخش خصوصي را مورد تاكيد قرار داده است. اين مقاله ما حصل يكي از پژوهشهايي است كه به بررسي و تجزيه و تحليل آثار و پيامدهاي خصوصيسازي در كشور لحاظ رشد كمي و كيفي نيروي انساني در شركتهاي واگذار شده پرداخته است.

ارزيابي سياست خصوصيسازي در كشور ما بيشتر از بعد مقايسه عملكرد مالي و اقتصادي شركتها قبل و بعد از واگذاري صورت گرفته و نگرش مديريتي به تجربه خصوصيسازي و اثرات آن روي نيروي كار در پژوهشهاي انجام شده كمتر مورد توجه واقع گرديده است از اين رو مطالعه انجام شده در راستاي پر كردن خلا پژوهشي در اين زمينه و دستيابي به اهدافي همچون تبيين وضعيت اشتغال از لحاظ كمي در شركتهاي واگذار شده، تبيين وضعيت اشتغال از لحاظ كيفي وتوسعه منابع انساني در شركتهاي واگذار شده، و ارائه راهكارهاي لازم بر اساس نتايج حاصله از از يافتههاي تحقيق، انجام گرفته است.

در خطمشي خصوصيسازي در كشور ما در برنامه پنجساله دوم و سوم بر كاهش تصديگري بخش عمومي و واگذاري شركتهاي دو لتي به بخش خصوصي توجه شد. متأسفانه به دليل فقدان برنامه جامع خصوصيسازي و ضعف زير ساختهاي منابع انساني، تكنولوژي شركتهاي قابل واگذاري بعضي از آنها قابليت رقابت در فضاي بازار را نداشتند، خصوصيسازي با آهنگ بسيار كند حركت ميكرد. همچنين اتخاذ خطمشي پرداخت ديون و بدهيهاي دولت به طلبكاران از دولت، بعضي از شركتها به بانكها و سازمانهاي غير دولتي فروخته شدند و خصوصيسازي در مسير اصلي خويش پيشرفت قابل قبولي حاصل نكرد و به سرمايهداران حقيقي و يا بخش خصوصي به معناي كاملاً مستقل، فرصتي براي خريد سهام شركتهاي دولتي داده نشد.

واژگان كليدي: خصوصي سازي- توسعه منبع انساني- تعديل نيروي كار

سؤالات تحقيق

به منظور شناخت پيامدهاي مديريتي خصوصيسازي از لحاظ رشد كمي و كيفي نيروي كار، پژوهشگر سؤالاتي را در طرح تحقيق خود گنجانده است كه پاسخ به آنها در خلال فرايند تحقيق ميتواند سهم بسزايي در شناخت پيامدهاي مديريتي خصوصيسازي داشته باشد. از ا ين رو سوالات اصلي و فرعي مطرح شده در طرح تحقيق عبارتند از:

سؤال اصلي تحقيق: آيا خصوصيسازي بر وضعيت اشتغال شركتهاي و اگذار شده تأثير گذاشته است؟

سؤالات فرعي:

آيا خصوصيسازي بر مشاغل موجود در شركتهاي واگذار شده تأثير گذاشته است؟

آيا خصوصيسازي بر كيفيت و توسعه منابع انساني شركتهاي واگذار شده تأثيري گذاشته است؟

آيا خصوصيسازي بر رضايت شغلي كاركنان تأثيرگذار بوده است؟

فرضيات تحقيق

فرضيههاي تحقيق در اين پژوهش ارتباط تناتنگي با سوالات مطرح شده در طرح تحقيق دارد. اين فرضيات در سه فرضيه به صورت زير تدوين گرديده است.

فرضيه 1: خصوصيسازي بر كميت نيروي كار شركت هاي واگذار شده به بخش خصوصي تأثير گذاشته است.

فرضيه2:خصوصي سازي بر كيفيت و توسعه منابع انساني شركت هاي واگذار شده به بخش خصوصي تأثير گذاشته است.

فرضيه 3: خصوصيسازي بر رضايت شغلي نيروي كار در شركتهاي واگذار شده تأثير گذاشته است.