دكتر فضل اله موسوي

" بررسي تطبيقي شرايط كار زنان و نوجوانان "

مؤسسه كار و تأمين اجتماعي سال 1382

ناظر علمي : دكتر سيد محمد هاشمي

كد طرح :62-8212-LAW

چكيده:

هم اكنون ميليون ها نفر در سراسر جهان بيكار يا نيمه بيكار هستند كه متأسفانه با گذشت زمان بر تعداد آنها افزوده مي شود.

گسترش روزافزون فن آوري به ويژه حذف نشود تأثير بسزايي بر محيط كار و اشتغال گذاشته است به گونه اي كه در سالهاي آينده وجود فن آوريهاي نرم افزاري پيچيده تر و جديد تر ما را به دنيايي تقريباً بدون كارگر نزديك خواهد نمود. كارخانجات، كارگاهها و بطور كلي مراكز توليدي اكنون قادر هستند تا حجم بي سابقه اي از كالا و خدمات را با نيروي كار به مراتب كمتري توليد كنند و متأسفانه تمامي اين امور با زماني مصادف شده كه رشد جمعيت به سطوح بي سابقه اي رسيده است. در واقع ما به مرحله جديدي از تاريخ وارد شده ايم و آن زماني است كه كارگران كمتر و كمتري براي توليد محصولات و ارائه خدمات به مردم جهان لازم است.

با توجه به وجود چنين شرايط نامساعدي توجه جوامع به حل بحران بيكاري وارد مراحل تازه اي گشته كه از آن جمله مي توان به علاقه به مطالعه وضعيت گروههاي آسيب پذير شغلي نظير زنان و نوجوانان و .... اشاره كرد. بررسي ها نشان مي دهد كه تبعيض اجتماعي و شغلي، اشتغال در مشاغل پست و دستمزد پايين از مواردي است كه در گروههاي نامبرده به وفور به چشم مي خورد و در حالي كه بيكاري يك پديده فراگير است قطعاً اين بخش از اجتماع بيش از ديگران آسيب مي بينند.

به نظر مي رسد در اين ميان وضعيت زنان بيش از سايرين مورد بي توجهي واقع شده است چرا كه اغلب حقوق انساني و اقتصادي شان ناديده گرفته شده و منابع اقتصادي كه در صورت ارجاع كار به اين افراد عايد خود آنها، خانواده و كشورشان مي شود نيز مورد احتساب قرار نمي گيرد.

وضعيت نوجوانان كارگر نيز چندان بهتر از زنان نيست زيرا مطالعات نشان مي دهد كه يكي از علل و عوامل عمده اي كه يك نوجوان را به كار وادار مي كند فقر و مشكلات اقتصادي است به علاوه رشد روزافزون جمعيت نيز سبب تشديد فقر شده و در نهايت افزايش كار نوجوانان را دنبال دارد همين امر راه را بر استثمار بيشتر آنان هموار مي نمايد كه يكي از نمونه هاي آن پرداخت مزد ناچيز است در واقع به همين علت است كه كارفرمايان به استخدام بيشتر اين افراد تمايل نشان مي دهند.

وجود تمامي اين معضلات و مسائل و عدم توجه كافي به وضعيت كارگران زن و نوجوانان و محروم محروميت اين قشر از ابتدايي ترين حقوق و امكانات، به عنوان محرك اصلي جهت بررسي وضعيت و شرايط اشتغال آنها به شمار مي آيد. در همين رابطه به نظر مي رسد آنچه بيش از هر چيز مي تواند در مطالعات و تحقيقات راهگشا و پربار باشد مطالعه به صورت تطبيقي است.