دكتر علي دهقاني

" سهم هزينه­هاي نيروي كار در ارزش افزوده كارگاههاي صنعتي بزرگ در دوره 79-1370"

مؤسسه كار و تأمين اجتماعي سال 1382

ناظر علمي : حميد بصيريان

كد طرح: 64-8214- Eco

 

چكيده فارسي:

محور اصلي اين طرح پژوهشي تحليل هزينه­هاي كاركنان كارگاه­هاي صنعتي ايران است. تحليل شامل هزينه­هاي كاركنان و سهم آن در ارزش افزوده كارگاه­ها در دوره 79-1370 مي­شود. تحليل­ها به تفكيك كارگاه­هاي بزرگ، متوسط و كوچك مقياس و نيز به تفكيك وضعيت حقوقي كارگاه­ها ( خصوصي، تعاوني، دولتي ) صورت گرفته است. علاوه بر آن مقايسه روند افزايش هزينه كاركنان با بقيه هزينه­ها ( مواد اوليه ، سوخت ، برق ) و قيمت محصولات انجام شده است. در نهايت سهم كاركنان در ارزش افزوده كارگاههاي صنعتي ايران يا ساير كشورها مقايسه شده است.

نتايج نشان مي­دهد، در ايران ارزش افزوده سرانه كارگاه­هاي صنعتي بزرگ حدود 4 برابر كارگاه­هاي كوچك و 2 برابر كارگاه­هاي متوسط است. همچنين ارزش افزوده سرانه در شركتهاي دولتي بيشتر از شركتهاي غيردولتي مي‌باشد.

ســـهم كاركنان از ارزش افزوده، در كارگاه­هاي كوچك 7/43 درصد، كارگاه­هاي متوسط 9/27 درصد و كارگاه­هاي بزرگ 4/25 درصد بود. اين سهم در شركت­هاي دولتي كمتر از شركت­هاي غيردولتي بود. پايين بودن سهم مذكور در شركتهاي دولتي نه به دليل پايين بودن دستمزدها، بلكه به دليل سرمايه بر بودن آنها بود. علاوه بر آن نتايج نشان مي­دهد، هزينه سرانه شركت­هاي دولتي بيش از 2 برابر شركت­هاي غيردولتي است. نسبت هزينه كاركنان از ارزش افزوده دركارگاه­هاي صنعتي ايران به مراتب بيش از كشورهاي كره جنوبي، تركيه ، چين، هند و تايلند است . دليل آن بالا بودن دستمزدهاي در ايران نيست بلكه عمدتاً ناشي از تكنولوژي قديمي و كاربر صنايع است.

در طول دوره مورد بررسي شاخص هزينه سرانه كا ركنان بيش از شاخص قيمت مواد اوليه مصرفي افزايش يافته است.