دكتر حسن زارعي متين

"نقش رفتار سياسي در عملكرد نيروي انساني "

مؤسسه كار و تأمين اجتماعي سال 1382

ناظر علمي : حميد بصيريان

كد طرح:68-8218-MAN

 

چكيده فارسي:

رفتار سياسي مطلوب يك فرآيند طبيعي در شرايط پيچيده امروزي است كه بدان وســيله تعارض­ها، تضادها و اختلاف بين گروه­هاي ذي­نفع در شركت را حل كند. رفتار سياسي يعني گفتگو، مذاكره، چــانه زدن، توجـــه به هدف­هاي گوناگون در سازمان و شركت، در نظر گرفتن منافع گروه­هاي مختلف، جلب همكاري كاركنان، مشاركت و كسب حمايت كاركنان از تصميم­هاي مديران. با توسعه سازمانها، مديران در جهت موفقيت بهتر وبقا، نيازمنــــد بهره­مندي از خردمندي سياسي هستند و خردمندي فني و سازماني كافي نيست.

خردمندي سياسي به دنبال توسعه مشاركت كاركنان در تمام امور و توسعه همكاري و حمايت آنها از سازمان و مديريت است. دانشمندان مديريت بيان مي­دارند در متون سنتي رفتار سازماني، به موضوع رفتار سياسي توجه اندكي شده است و با توجه به نقش نيروي انساني در سازمانها و پيچيدگي فزاينده آنها، در آينده خردمندي سياسي اهميت بيشتري پيدا خواهد كرد.

در اين طرح مفهوم رفتارسياسي منفي و مثبت، مشروع و غيرمشروع، انواع آن، تاكتيك­هاي رفتار سياسي، چگونگي كنترل رفتار سياسي و همچنين نقش رفتارسياسي مطلوب در ابعاد مختلف سازمان. به ويژه در ابعاد بهره­وري، رضايت گروه­هاي ذي­نفع، ارزيابي عملكرد، توانمندسازي، حل و فصل تعارض، توسعه اعتماد، توسعه مشاركت كاركنان و تغيير و تحول توضيح داده شده است.

با استفاده از مطالعات كتابخانه­اي، شاخص­هاي رفتار سياسي منفي و مثبت هر كدام تبيين شده است.

براي انجام فعاليت­هاي ميداني تحقيق با استفاده از پرسشنامه­هاي موجود و شاخص­هاي رفتار سياسي، دو پرسشنامه براي بررسي وضعيت موجود رفتار سياسي در جامعه آماري مورد نظر، تهيه شده و پس از بررسي اعتبار و روايي آن به مرحلة اجرا گذاشته شده است. همچنين براي سنجش ميزان رضايت گروه­هاي ذي نفع يك پرسشنامه به همان ترتيب تدوين شده است.

از اين طريق رفتار سياسي موجود و ارتباط آن با رضايت گروه­هاي ذي نفع بررسي شده است.

جامعه آماري تحقيق شركت­هاي توليدي استان تهران كه بيش از 200 كارمند دارند و سهام آنها نيز در بازار بورس پذيرفته شده است، مي­باشد.

نتايج تحقيق بيان مي­دارد كه رفتار سياسي در شركت­ها عمدتاً از نوع منفي است و كمتر از رفتار سياسي مطلوب بهره­مند هستند. مهمترين مؤلفه­هاي رفتار سياسي حاكم، وجود روابط غيررسمي، سرزنش، پايمال كردن حقوق ديگران، عدم توجه به ضوابط، پنهان­كاري، توسل به مقامات بالاي سازمان و عدم توجه به مشاركت كاركنان مي­باشد. همچنين رضايت گروه­هاي ذي نفع در حد پايين مي­باشد. مهمترين مؤلفه­هاي آن عبارتست از عدم توجه به شايسته­سالاري، عدم توجه به ضوابط، عدم وجود ارتباط بين پاداش وعملكرد، عدم وجود احساس رضايت و مالكيت بين كاركنان.

با توجه به نتايج در پايان پيشنهادات لازم به منظور بهبود و توسعه رفتار سياسي مطلوب و خردمندي سياسي ارائه شده است.