دكتر محمد دادگران

" وجدان و انضباط كار در جامعه كارگري تهران "

مؤسسه كار و تأمين اجتماعي سال 1381

ناظر علمي : دكتر سيد رحيم ابوالحسني

كد طرح : 8-7801- SOC

چكيده:

انضباط و وجدان پديدهاي رواني- اجتماعي است و از دغدغههاي كشورهاي در حال توسعه ميباشد روش پژوهش در اين تحقيق پيمايشي بوده است. مطالعة مورد بررسي در اين طرح واحدهاي توليدي با بيش از 10 نفر كارگر در نظر گرفته شده است. حجم نمونه 500 نفر در دو شهر قزوين و ساوه بوده است. در اين پژوهش از روش نمونهگيري چند مرحلهاي استفاده شده است و وسيله گردآوري اطلاعات پرسشنامه همراه با مصاحبه حضوري و همچنين تجزيه وتحليل اطلاعات بر اساس آمار توصيفي و استنباطي انجام گرفته است.

نتايج پژوهش: توجه مدير و سرپرستان به مسايل كارگران، شيوة نظارت بر كار كارگران، استفاده از نظرات و پيشنهادات كارگران در امر تصميمگيريهاي مديريتي، اعمال سياست تشويق و تنبيه، تناسب نوع كار با توانائيهاي كارگران، اجراي مقررات قانون كار، ايجاد رقابت در محيط كارگري، تدابير ا يمني ( رعايت بهداشت محيط و ... ) از جمله عواملي بودهاند كه نقش تعيينكننده در انضباط و وجدان كاري داشتهاند و از جمله عوامل ديگري كه بر انضباط و وجدان كاري تأثير چشمگير داشته است ميتوان به وجود تبعيض و بيعدالتي، آموزش عمومي و حرفهاي و ميزان رضايت از شغل و همچنين ميزان خلاقيت و ابتكار در كار در انضباط ووجدان كاري مؤثر بودهاند. در بيان متغيرهاي فردي كارگران، متغير جنس و وضعيت تأهل تأثير چنداني بر ميزان انضباط وجدانكاري نداشته است. قانون تأمين منافع ( پاداش سالي دو ماه ) در اكثريت و احدهاي توليدي ( 80 درصد ) اجرا ميشده است، ليكن اجراي آن تأثير مشهودي بر ميزان انضباط و وجدان كاري نداشته است.

امكان پيشرفت شغلي تأثير آشكاري بر انضباط و وجدان كاري كارگران داشته است. بر اساس يافتههاي اين پژوهش، ميزان دستمزد ماهانه كارگران تفاوت قابل ملاحظهاي در ميزان انضباط و وجدانكاري آنها ايجاد نكرده بود. لذا چنين به نظر ميآيد كه انگيزشهاي دروني كارگران تأثيري به مراتب بيش از انگيزشهاي بيروني نظير حقوق و دستمزد ماهانه بر ا نضباط و وجدانكاري آنها دارد.